Prashant Kishor Factor बिहारच्या राजकारणात ‘जन सुराज’ (Jan Suraaj) पक्षाचे प्रमुख प्रशांत किशोर यांनी बांकीपूर विधानसभा पोटनिवडणुकीत विजय मिळवत मोठा इतिहास रचला आहे. २०२५ च्या विधानसभा निवडणुकीत एकही जागा न जिंकता आलेल्या जन सुराज पक्षासाठी प्रशांत किशोर यांनी स्वतः मैदानात उतरून मिळवलेला हा विजय बिहारच्या राजकारणाला कलाटणी देणारा ठरला आहे. भाजपचा अभेद्य बालेकिल्ला मानल्या जाणाऱ्या बांकीपूरमध्ये प्रशांत किशोर यांच्या या ऐतिहासिक विजयामागे नक्की कोणते ५ मोठे ‘फॅक्टर्स’ (Factors) ठरले, याचा हा सविस्तर आढावा.
प्रशांत किशोर यांच्या विजयाची ५ प्रमुख कारणे:
१. थेट जनसंपर्क आणि ग्राउंड कनेक्ट (Ground Connection): प्रशांत किशोर यांनी कोणताही डामडौल न ठेवता थेट सामान्य जनतेशी संवाद साधला. घरोघरी जाऊन घेतलेल्या भेटी आणि लोकांच्या स्थानिक प्रश्नांवर दिलेला भर यामुळे मतदारांशी त्यांचे घट्ट नाते निर्माण झाले. त्यांचा प्रचारातील साधेपणा लोकांना जोडत गेला.
२. बदलाची लाट आणि जनतेचा मूड (Public Mood for Change): बांकीपूर हा भाजपचा पारंपरिक बालेकिल्ला राहिला होता. मात्र, अनेक वर्षांपासून एकाच पक्षाची सत्ता असल्याने मतदारांमध्ये बदलाची तीव्र इच्छा होती. प्रशांत किशोर यांनी जनतेच्या या भावनेला योग्य वेळी साद घातली. आणि यावेळी त्यांच्या प्रयत्नांना जनतेची साथ मिळाली.
३. तरुण आणि विद्यार्थ्यांचा रोष (Student & Youth Power): NEET परीक्षेतील गैरव्यवहार आणि पेपर लीक प्रकरणांमुळे बिहारमधील तरुण आणि विद्यार्थी वर्ग भाजप सरकारवर प्रचंड नाराज होता. दिल्लीतील आंदोलनाचे पडसाद बिहारमध्येही उमटले होते, केंद्रीय शिक्षण मंत्री धर्मेंद्र प्रधान यांच्या राजीनाम्याची मागणी करत रस्त्यावर उतरलेल्या युवा शक्तीचा हा रोष मतपेटीतून बाहेर पडला. त्याचा फायदा प्रशांत किशोर यांना झाला.
४. भाजपच्या ‘अहंकाराला’ उत्तर (Kishor vs BJP’s Arrogance): भाजपने बांकीपूरला आपला ‘अभेद्य गड’ मानत दाखवलेल्या आत्मविश्वासावर प्रशांत किशोर यांनी थेट हल्ला चढवला. “स्थानिक जनताच अंतिम निर्णय घेते, कोणताही राजकीय पक्ष नाही,” हे त्यांनी आपल्या प्रचारातून सिद्ध करून दाखवले. जनतेला त्यांच्या मताच्या अधिकाराचे मूल्य पटवून देण्यात ते यशस्वी झाले.
५. नितीश कुमार यांचे राजकारणातून निर्गमन (Nitish Kumar’s Departure): नितीश कुमार यांनी बिहारचे मुख्यमंत्रीपद सोडून राज्यसभेत प्रवेश केल्याने बिहारच्या राजकारणात मोठी पोकळी निर्माण झाली. २० वर्षांच्या नेतृत्वाचा अंत झाल्यानंतर निर्माण झालेल्या या राजकीय पोकळीचा थेट फायदा प्रशांत किशोर आणि जन सुराज पक्षाला झाला.
